Bron: 09 november 2010 / Elsevier Fiscaal

Directeur-grootaandeelhouders (dga's) en directieleden van familiebedrijven bereiden zich onvoldoende voor op hun opvolging en op familietwisten. 62 procent is niet voorbereid op het mogelijk ziek worden of overlijden van hun belangrijkste manager. Nog niet de helft van de dga's heeft een concreet bedrijfsopvolgingsplan op de plank.

Van de bedrijven die wel een bedrijfsopvolgingsplan hebben, heeft slechts de helft daadwerkelijk een opvolger gekozen. Slechts 29 procent heeft procedures voor het oplossen van familietwisten. Dat blijkt uit 'Kin in the Game', het tweejaarlijkse onderzoek van PwC onder maar liefst 1.600 dga's en directieleden van familiebedrijven in 35 landen, waaronder Nederland.

Opvolger uit familie?
De leiding van familiebedrijven gaat de komende jaren massaal over van de ene generatie naar de andere. Meer dan een kwart (27 procent) van de ondervraagde 1.600 dga's en directieleden verwacht hun bedrijf binnen vijf jaar over te dragen. In 53 procent van die gevallen moet de opvolger uit de eigen familie komen. Momenteel heeft 48 procent een concreet bedrijfsopvolgingsplan. Van hen die wel een opvolgingsplan hebben, heeft slechts 50 procent een opvolger gekozen.

Tijdelijk op de achtergrond
'Veel opvolgingsvraagstukken zijn als gevolg van de crisis en de daarmee samenhangende managementaandacht tijdelijk op de achtergrond gekomen. Het thema zal echter de komende jaren weer bovenaan de agenda van veel aandeelhouders en besturen prijken,' aldus Jac Veeger, partner bij PwC Nederland.

Objectieve criteria
Een opvolgingsplanning moet bijvoorbeeld objectieve criteria bevatten, waarop kan worden beoordeeld wie klaar is om de teugels over te nemen. 'Ondernemingen die zorgen voor een krachtig, zelfstandig opererend management zijn het beste in staat om de onderneming in de familie te houden,' concludeert Veeger.

Onvoorbereid op twisten
Het 'family business'-onderzoek van PwC toont ook aan dat slechts weinig bedrijven voorbereid zijn op het omgaan met conflictsituaties tussen familieleden. Slechts 29 procent heeft procedures hoe om te gaan met het oplossen van zakelijke twisten. Terwijl volgens het onderzoek meer bedrijven dan twee jaar geleden spanningen ervaren met betrekking tot de toekomstige bedrijfsstrategie en de competenties van hen die het bedrijf in de toekomst moeten leiden.

Geen liquiditeit
Vijftig procent van de dga's heeft een gebrek aan liquiditeit om familieleden uit te kopen die (overwegen) hun belang in de zaak ter beschikking (te) stellen. 56 procent heeft geen procedures vastgesteld voor het verwerven van de aandelen van onbekwame of overleden aandeelhouders.

Gezonde familierelaties
'Het belang van een protocol over conflicthantering is essentieel. Onenigheden over geld en opvolging hebben invloed op de wijze waarop de zaak wordt geleid. Hoe gezonder de familierelaties hoe groter de kans op een gezond bedrijf,' vat Veeger samen.